20:I[817158,["/_next/static/immutable/chunks/3zlxnut_1-a4f.js","/_next/static/immutable/chunks/2xl513ed6g9yb.js","/_next/static/immutable/chunks/27e7gv0pu9t-6.js","/_next/static/immutable/chunks/2cgkg8zq8zix6.js"],"default"] 21:T1979,

READING PASSAGE 3

You should spend about 20 minutes on Questions 27–40, which are based on Reading Passage 3 below.

Australia's Megafauna Controversy

Just how long did humans live side by side with megafauna in Australia? Barry Brook, Richard Gillespie and Paul Martin dispute previous claims of a lengthy coexistence.

Over the past 50 millennia, Australia has witnessed the extinction of many species of large animals, including a rhinoceros-sized wombat and goannas the size of crocodiles. Debate about the possible cause of these extinctions has continued for more than 150 years, and one of the crucial questions raised is how long humans and megafauna coexisted in Australia. We need to know the overlap of time to make an informed choice between the two main theories regarding the causes of these extinctions. If humans and megafauna coexisted for a protracted period, then climate change is the more likely cause. However, if the megafauna became extinct shortly after the arrival of humans, then humans are the likely culprits.

The archaeological site at Cuddie Springs in eastern Australia appears to be well preserved. This dusty claypan holds within its sediments a rich cache of flaked stone and seed-grinding tools, and side by side with these clear signals of human culture are the bones of a dozen or more species of megafauna. Drs Judith Field and Stephen Wroe of the University of Sydney, who excavated the site, claim that it provides unequivocal evidence of a long overlap of humans and megafauna, and conclude that aridity leading up to the last Ice Age brought about their eventual demise. In the long-standing explanation of this site, artefacts such as stone tools and extinct animal remains were deposited over many thousands of years in an ephemeral lake – a body of water existing for a relatively short time – and remained in place and undisturbed until the present day.

There is no disputing the close association of bones and stones at Cuddie Springs, as both are found 1 to 1.7 metres below the modern surface. The dating of these layers is accurate: ages for the sediments were obtained through radiocarbon dating of charcoal fragments and luminescence dating of sand grains from the same levels (revealing when a sample was last exposed to sunlight). Intriguingly, some of the stone tools show surface features indicating their use for processing plants, and a few even have well-preserved blood and hair residues suggesting they were used in butchering animals.

But is the case proposed by Field and Wroe clear-cut? We carried out a reanalysis of the scientific data from Cuddie Springs that brings into question their conclusions. The amount of anthropological evidence found at the site is remarkable: we estimate there are more than 3 tonnes of charcoal and more than 300 tonnes of stone buried there. Field and Wroe estimate that there are approximately 20 million artefacts. This plethora of tools is hard to reconcile with a site that was only available for occupation when the lake was dry. Furthermore, no cultural features such as oven pits have been discovered. If the sediment layers have remained undisturbed since being laid down, as Field and Wroe contend, then the ages of those sediments should increase with depth. However, our analysis revealed a number of inconsistencies.

First, the charcoal samples are all roughly 36,000 years old. Second, sand in the two upper levels is considerably younger than charcoal from the same levels. Third, Field and Wroe say that the tools and seed-grinding stones used for plant and animal processing are ancient, yet they are very similar to implements found elsewhere that were in use only a few thousand years ago. Also of interest is the fact that a deep drill core made a mere 60 metres from the site recovered no stone artefacts or fossil bones whatsoever. These points suggest strongly that the sediments have been moved about and some of the old charcoal has been re-deposited in younger layers. Indeed, one sample of cow bone found 1 metre below the surface came from sediments where charcoal dated at 6,000 and 23,000 years old is mixed with 17,000-year-old sand. The megafauna bones themselves have not yet been dated, although new technological developments make this a possibility in the near future.

We propose that the archaeologists have actually been sampling the debris carried by ancient flood channels beneath the site, including charcoal transported from bushfires that intermittently occurred within the catchment. Flood events more likely explain the accumulation of megafauna remains, and could have mixed old bones with fresh deposits. European graziers also disturbed the site in 1876 by constructing a well to provide water for their cattle. Given the expense of well-digging, we speculate that the graziers made sure it was protected from the damage caused by cattle hooves by lining the surface with small stones collected from further afield, including prehistoric quarries. This idea is consistent with the thin layer of stones spread over a large area, with cattle occasionally breaking through the gravel surface and forcing the stone and even cattle bones deeper into the waterlogged soil.

The lack of conclusive evidence that humans and megafauna coexisted for a lengthy period casts doubt on Field and Wroe's assertion that climate change was responsible for the extinction of Australia's megafauna. However, we do not suggest that newly arrived, well-armed hunters systematically slaughtered all the large beasts they encountered. Recent studies based on the biology of modern-day large mammals, combined with observations of people who still practise a traditional hunter-gatherer lifestyle, reveal an unexpected paradox and suggest a further possible explanation as to what happened. Using a mathematical model, it was found that a group of 10 people killing only one juvenile Diprotodon each year would be sufficient to bring about the extinction of that species within 1,000 years. This suggests that here, as in other parts of the world, the arrival of humans in lands previously inhabited only by animals created a volatile combination in which large animals fared badly.

22:T7a6,23:T10b3,

Questions 31–35

Complete the summary using the list of words, A–I, below.

The writers' arguments against Field and Wroe's analysis of the scientific data from Cuddie Springs

One objection to Field and Wroe's interpretation is the large quantity of charcoal, 31 and artefacts found at Cuddie Springs. Such large numbers of artefacts would be impossible if the area had been covered with 32 for a period. There is also a complete lack of man-made structures, for instance those used for 33 .

Other evidence that casts doubt on Field and Wroe's claim is the fact that while some material in the highest levels of sediment is 36,000 years old, the 34 in the same levels is much more recent. The tools used to process plants and animals may also be newer than Field and Wroe believe. Further evidence against human occupation of the area is the absence of tools and 35 just a short distance away.

A seeds

B stone

C sand

D cooking

E deep drill core

F water

G fossil bones

H sediment

I storage

24:Teff,25:T4f8,(1) Câu 27: Field and Wroe argue that findings at the Cuddie Springs site show that people lived in this area at the same time as megafauna. Dịch đề: Field và Wroe cho rằng phát hiện ở Cuddie Springs cho thấy con người và động vật khổng lồ từng sống đồng thời trong khu vực. Đáp án: yes Định vị: bài chính đoạn 2 (khối trang 3, không tính standfirst), câu 2 đến 3 Bản gốc: side by side with these clear signals of human culture are the bones of a dozen or more species of megafauna. Drs Judith Field and Stephen Wroe of the University of Sydney, who excavated the site, claim that it provides unequivocal evidence of a long overlap of humans and megafauna Bản dịch: Song song với những dấu hiệu rõ ràng của văn hóa con người là xương của hơn chục loài động vật khổng lồ; Field và Wroe, những người khai quật, tuyên bố đây là bằng chứng chắc chắn về sự cùng tồn tại lâu dài giữa con người và động vật khổng lồ. Giải thích: people lived ... at the same time as megafauna diễn đạt lại long overlap of humans and megafauna, và đề giới hạn chính xác là tuyên bố của Field và Wroe, nên chọn YES.17:["$","$L20",null,{"exam":{"id":"p3-medium-197","title":"Australia’s Megafauna Controversy","titleVi":"Sự tuyệt chủng của thú khổng lồ","part":"P3","frequency":"medium","questionCount":14,"kinds":["Yes/No/Not Given","Điền tóm tắt","Trắc nghiệm"],"hasExplanation":true,"questionOrder":["q1","q2","q3","q4","q5","q6","q7","q8","q9","q10","q11","q12","q13","q14"],"displayMap":{"q1":"27","q2":"28","q3":"29","q4":"30","q5":"31","q6":"32","q7":"33","q8":"34","q9":"35","q10":"36","q11":"37","q12":"38","q13":"39","q14":"40"},"answerKey":{"q1":"yes","q2":"not given","q3":"no","q4":"yes","q5":"b","q6":"f","q7":"d","q8":"c","q9":"g","q10":"a","q11":"b","q12":"d","q13":"b","q14":"d"},"questionIntroHtml":"","passageHtml":"$21","groups":[{"id":"group-1","kind":"yes_no_not_given","questionIds":["q1","q2","q3","q4"],"leadHtml":"","html":"$22","allowOptionReuse":false},{"id":"group-2","kind":"summary_completion","questionIds":["q5","q6","q7","q8","q9"],"leadHtml":"","html":"$23","allowOptionReuse":false},{"id":"group-3","kind":"single_choice","questionIds":["q10","q11","q12","q13","q14"],"leadHtml":"","html":"$24","allowOptionReuse":false}],"explanations":{"passageNotes":[{"label":"Paragraph 1","text":"Trong 50.000 năm qua, Úc đã chứng kiến sự tuyệt chủng của nhiều loài động vật lớn, gồm gấu túi to cỡ tê giác và thằn lằn khổng lồ cỡ cá sấu. Tranh luận về nguyên nhân có thể của những lần tuyệt chủng này đã kéo dài hơn 150 năm, một câu hỏi then chốt là: con người và hệ động vật khổng lồ cùng tồn tại ở Úc bao lâu. Chúng ta cần biết khoảng thời gian chồng lấn để đưa ra phán đoán có căn cứ giữa hai lý thuyết chính về nguyên nhân của những lần tuyệt chủng này. Nếu con người và hệ động vật khổng lồ cùng tồn tại rất lâu, thì biến đổi khí hậu càng có khả năng là nguyên nhân. Tuy nhiên, nếu hệ động vật khổng lồ tuyệt chủng không lâu sau khi con người đến, thì con người là thủ phạm."},{"label":"Paragraph 2","text":"Địa điểm khảo cổ Cuddie Springs ở miền đông Úc dường như được bảo tồn tốt. Vùng trũng đất sét đầy bụi này chứa trong trầm tích của nó rất nhiều đồ đá đẽo và dụng cụ nghiền hạt, song song với những dấu hiệu rõ ràng của văn hóa con người này là xương của hơn chục loài động vật khổng lồ. Tiến sĩ Judith Field và Tiến sĩ Stephen Wroe của Đại học Sydney khai quật địa điểm này, họ tuyên bố nơi đây cung cấp bằng chứng rõ ràng về sự cùng tồn tại lâu dài giữa con người và hệ động vật khổng lồ, và kết luận: đợt hạn hán dẫn đến kỷ băng hà cuối cùng đã gây ra sự diệt vong cuối cùng của chúng. Theo cách giải thích lâu nay về địa điểm này, các hiện vật như đồ đá và hài cốt động vật đã tuyệt chủng lắng đọng trong hàng nghìn năm ở một hồ tạm thời — tức vùng nước tồn tại tương đối ngắn — và giữ nguyên tại chỗ, không bị xáo trộn, cho đến ngày nay."},{"label":"Paragraph 3","text":"Mối liên hệ chặt chẽ giữa xương và đá ở Cuddie Springs là không thể tranh cãi, vì cả hai đều được tìm thấy ở độ sâu 1 đến 1,7 mét dưới mặt đất hiện nay. Việc xác định niên đại các tầng này là chính xác: niên đại trầm tích thu được qua định tuổi carbon phóng xạ các mảnh than củi và định tuổi phát quang các hạt cát (cho biết lần cuối mẫu tiếp xúc ánh nắng) ở cùng tầng. Thú vị là, đặc điểm bề mặt của một số đồ đá cho thấy chúng từng dùng để chế biến thực vật, thậm chí một số ít đồ đá còn lưu giữ nguyên vẹn dấu máu và lông cho thấy chúng từng dùng để mổ thịt động vật."},{"label":"Paragraph 4","text":"Nhưng lập luận của Field và Wroe có rõ ràng không? Chúng tôi phân tích lại dữ liệu khoa học ở Cuddie Springs, khiến kết luận của họ bị nghi ngờ. Lượng bằng chứng nhân học tìm thấy ở địa điểm này đáng chú ý: chúng tôi ước tính ở đó chôn hơn 3 tấn than củi và hơn 300 tấn đá. Field và Wroe ước tính có khoảng 20 triệu hiện vật. Lượng công cụ lớn như vậy khó khớp với một địa điểm chỉ có người ở được khi hồ cạn nước. Ngoài ra, không phát hiện đặc điểm văn hóa nào như hố bếp. Nếu các lớp trầm tích không bị xáo trộn từ khi lắng đọng, như Field và Wroe chủ trương, thì niên đại của các trầm tích này phải già đi theo độ sâu. Tuy nhiên, phân tích của chúng tôi phát hiện nhiều điểm không nhất quán."},{"label":"Paragraph 5","text":"Thứ nhất, niên đại các mẫu than củi đều khoảng 36.000 năm trước. Thứ hai, cát ở hai tầng trên trẻ hơn nhiều so với than củi ở cùng tầng. Thứ ba, Field và Wroe nói công cụ chế biến thực vật, động vật và đá nghiền hạt rất cổ, tuy nhiên chúng rất giống những dụng cụ tìm thấy ở nơi khác chỉ dùng vài nghìn năm trước. Cũng đáng chú ý là, khoan sâu lấy lõi cách địa điểm chỉ 60 mét hoàn toàn không phát hiện công cụ đá hay xương hóa thạch nào. Những điểm này mạnh mẽ cho thấy trầm tích đã bị dịch chuyển, một số than củi cổ bị lắng đọng lại vào các tầng trẻ hơn. Thực tế, một mẫu xương bò tìm thấy ở độ sâu 1 mét dưới mặt đất đến từ loại trầm tích mà trong đó than củi có niên đại lần lượt 6.000 năm và 23.000 năm, trộn với cát 17.000 năm trước. Bản thân xương động vật khổng lồ chưa được xác định niên đại, dù sự phát triển của kỹ thuật mới cho phép làm điều này trong tương lai gần."},{"label":"Paragraph 6","text":"Chúng tôi cho rằng thứ các nhà khảo cổ thực sự lấy mẫu là mảnh vụn do các kênh lũ cổ dưới địa điểm mang theo, gồm than củi vận chuyển từ các đám cháy rừng bụi thỉnh thoảng xảy ra trong lưu vực. Các sự kiện lũ có nhiều khả năng giải thích sự tích tụ hài cốt động vật khổng lồ, và có thể đã trộn xương cổ với trầm tích mới. Năm 1876, chủ trại chăn nuôi châu Âu xây giếng cấp nước cho đàn bò cũng làm xáo trộn địa điểm này. Xét chi phí đào giếng, chúng tôi phỏng đoán chủ trại bảo đảm giếng không bị móng bò phá hoại, họ lát mặt đất bằng đá nhỏ thu thập từ xa — gồm cả mỏ đá thời tiền sử. Phỏng đoán này nhất quán với việc: một lớp đá mỏng trải trên diện tích lớn, bò thỉnh thoảng đi qua mặt sỏi, ép đá thậm chí xương bò vào đất ngập nước."},{"label":"Paragraph 7","text":"Thiếu bằng chứng chắc chắn về sự cùng tồn tại lâu dài giữa con người và hệ động vật khổng lồ khiến tuyên bố của Field và Wroe rằng biến đổi khí hậu gây ra tuyệt chủng hệ động vật khổng lồ ở Úc bị nghi ngờ. Tuy nhiên, chúng tôi không cho rằng những thợ săn mới đến, trang bị tốt đã có hệ thống tàn sát mọi thú lớn họ gặp. Dựa trên nghiên cứu mới nhất về sinh học thú có vú lớn hiện đại, kết hợp quan sát nhóm người vẫn sống theo lối săn bắt hái lượm truyền thống, tiết lộ một nghịch lý bất ngờ, và đề xuất một cách giải thích khác về chuyện đã xảy ra. Dùng mô hình toán học, các nhà nghiên cứu phát hiện, một nhóm 10 người mỗi năm chỉ giết một con Diprotodon non cũng đủ khiến loài này tuyệt chủng trong 1.000 năm. Điều này cho thấy, như ở các nơi khác trên thế giới, con người đến vùng đất trước đó chỉ có động vật sống, tạo nên tổ hợp không ổn định, trong đó động vật lớn ở vị thế cực kỳ bất lợi."}],"questionExplanations":[{"sectionTitle":"Lời giải từng câu","items":[{"questionNumber":27,"text":"$25"},{"questionNumber":28,"text":"(2) Câu 28: Field and Wroe believe it is likely that smaller megafauna species survived the last Ice Age.\nDịch đề: Field và Wroe cho rằng các loài động vật khổng lồ cỡ nhỏ hơn rất có thể đã sống sót qua kỷ băng hà cuối.\nĐáp án: not given\nĐịnh vị: bài chính đoạn 2 (khối trang 3), câu 3\nBản gốc: conclude that aridity leading up to the last Ice Age brought about their eventual demise\nBản dịch: Họ cho rằng đợt hạn hán dẫn đến kỷ băng hà cuối cùng đã gây ra sự diệt vong cuối cùng của chúng.\n\nGiải thích: Bài chỉ nói hạn hán khiến động vật khổng lồ diệt vong cuối cùng, không phân biệt smaller species, cũng không xác định loài nào sống sót qua kỷ băng hà. Thông tin “loài nhỏ sống sót” trong đề không thể xác định, nên chọn NOT GIVEN."},{"questionNumber":29,"text":"(3) Câu 29: The writers believe that the dating of earth up to 1.7 m below the present surface at Cuddie Springs is unreliable.\nDịch đề: Tác giả cho rằng việc xác định niên đại các lớp đất trong 1,7 mét dưới mặt đất hiện nay ở Cuddie Springs là không đáng tin.\nĐáp án: no\nĐịnh vị: bài chính đoạn 3 (khối trang 4), câu 1 đến 2\nBản gốc: both are found 1 to 1.7 metres below the modern surface. The dating of these layers is accurate: ages for the sediments were obtained through radiocarbon dating of charcoal fragments and luminescence dating of sand grains from the same levels\nBản dịch: Cả xương và đá đều ở độ sâu 1 đến 1,7 mét dưới mặt đất hiện nay; niên đại các tầng này chính xác, dùng định tuổi carbon phóng xạ than củi và định tuổi phát quang hạt cát.\n\nGiải thích: Đề nói dating ... is unreliable, bài nêu rõ The dating ... is accurate, mâu thuẫn trực tiếp, nên chọn NO. Điều bài nghi ngờ phía sau là các tầng vật liệu bị xáo trộn, chứ không phải bản thân kỹ thuật định tuổi không đáng tin."},{"questionNumber":30,"text":"(4) Câu 30: Some artefacts found at Cuddie Springs were preserved well enough to reveal their function.\nDịch đề: Một số hiện vật ở Cuddie Springs được bảo quản đủ tốt để có thể thấy công dụng.\nĐáp án: yes\nĐịnh vị: bài chính đoạn 3 (khối trang 4), câu cuối\nBản gốc: some of the stone tools show surface features indicating their use for processing plants, and a few even have well-preserved blood and hair residues suggesting they were used in butchering animals\nBản dịch: Một số đồ đá có đặc điểm bề mặt cho thấy dùng chế biến thực vật; một số ít còn giữ nguyên vẹn dấu máu và lông, cho thấy dùng mổ thịt động vật.\n\nGiải thích: surface features và well-preserved residues đều có thể làm lộ chức năng công cụ, đúng tương ứng preserved well enough to reveal their function, nên chọn YES."},{"questionNumber":31,"text":"(1) Câu 31: One objection to Field and Wroe’s interpretation is the large quantity of charcoal, ________ and artefacts found at Cuddie Springs. Such large numbers of artefacts would be impossible if the area had been covered with ________ for a period. There is also a complete lack of man-made structures, for instance those used for ________.\nDịch đề: Một điểm chống lại cách giải thích của Field và Wroe là tại hiện trường tìm thấy lượng lớn than củi, ________ và hiện vật.\nĐáp án: b（stone）\nĐịnh vị: bài chính đoạn 4 (khối trang 5, không tính standfirst), câu 2 đến 3\nBản gốc: we estimate there are more than 3 tonnes of charcoal and more than 300 tonnes of stone buried there. Field and Wroe estimate that there are approximately 20 million artefacts.\nBản dịch: Chúng tôi ước tính ở đó chôn hơn 3 tấn than củi và hơn 300 tấn đá; Field và Wroe ước tính có khoảng 20 triệu hiện vật.\n\nGiải thích: Đề liệt kê ba loại vật chất lớn trong bài theo dạng charcoal, ______ and artefacts; bài nêu rõ stone, nên chọn stone."},{"questionNumber":32,"text":"(2) Câu 32: One objection to Field and Wroe’s interpretation is the large quantity of charcoal, ________ and artefacts found at Cuddie Springs. Such large numbers of artefacts would be impossible if the area had been covered with ________ for a period. There is also a complete lack of man-made structures, for instance those used for ________.\nDịch đề: Nếu khu vực từng bị ________ bao phủ một thời gian, sẽ không thể để lại nhiều hiện vật như vậy.\nĐáp án: f（water）\nĐịnh vị: bài chính đoạn 4 (khối trang 5), câu 4\nBản gốc: This plethora of tools is hard to reconcile with a site that was only available for occupation when the lake was dry.\nBản dịch: Lượng công cụ nhiều như vậy khó khớp với nhận định “chỉ khi hồ cạn thì nơi này mới có người ở được”.\n\nGiải thích: Chỉ ở được khi lake was dry, suy ngược khi bị nước hồ phủ thì không thể dùng lâu dài; covered with trong đề tương ứng water, nên chọn water."},{"questionNumber":33,"text":"(3) Câu 33: One objection to Field and Wroe’s interpretation is the large quantity of charcoal, ________ and artefacts found at Cuddie Springs. Such large numbers of artefacts would be impossible if the area had been covered with ________ for a period. There is also a complete lack of man-made structures, for instance those used for ________.\nDịch đề: Hiện trường hoàn toàn không có công trình nhân tạo, ví dụ công trình dùng để ________.\nĐáp án: d（cooking）\nĐịnh vị: bài chính đoạn 4 (khối trang 5), câu 5\nBản gốc: Furthermore, no cultural features such as oven pits have been discovered.\nBản dịch: Ngoài ra, không phát hiện di tích văn hóa như hố bếp lò.\n\nGiải thích: oven pits là công trình nhân tạo dùng cooking; đề diễn đạt lại cultural features thành man-made structures, nên chọn cooking."},{"questionNumber":34,"text":"(4) Câu 34: Other evidence that casts doubt on Field and Wroe’s claim is the fact that while some material in the highest levels of sediment is 36,000 years old, the ________ in the same levels is much more recent. The tools used to process plants and animals may also be newer than Field and Wroe believe. Further evidence against human occupation of the area is the absence of tools and ________ just a short distance away.\nDịch đề: Một số vật liệu ở lớp trầm tích cao nhất đã 36.000 năm tuổi, nhưng ________ cùng tầng trẻ hơn nhiều.\nĐáp án: c（sand）\nĐịnh vị: bài chính đoạn 5 (khối trang 6), câu 2\nBản gốc: Second, sand in the two upper levels is considerably younger than charcoal from the same levels.\nBản dịch: Thứ hai, cát ở hai tầng trên trẻ hơn đáng kể so với than củi ở cùng tầng.\n\nGiải thích: highest levels trong đề tương ứng upper levels, much more recent tương ứng considerably younger, chỗ trống tương ứng trực tiếp sand."},{"questionNumber":35,"text":"(5) Câu 35: Other evidence that casts doubt on Field and Wroe’s claim is the fact that while some material in the highest levels of sediment is 36,000 years old, the ________ in the same levels is much more recent. The tools used to process plants and animals may also be newer than Field and Wroe believe. Further evidence against human occupation of the area is the absence of tools and ________ just a short distance away.\nDịch đề: Khoan thêm cách đó không xa, vừa không có công cụ, vừa không có ________, càng bác bỏ nhận định nơi này từng có người ở.\nĐáp án: g（fossil bones）\nĐịnh vị: bài chính đoạn 5 (khối trang 6), câu 4\nBản gốc: a deep drill core made a mere 60 metres from the site recovered no stone artefacts or fossil bones whatsoever\nBản dịch: Lõi khoan sâu lấy cách địa điểm chỉ 60 mét hoàn toàn không phát hiện công cụ đá hay xương hóa thạch.\n\nGiải thích: absence of tools and ______ trong đề tương ứng no stone artefacts or fossil bones trong bài, nên chọn fossil bones."},{"questionNumber":36,"text":"(1) Câu 36: What conclusions did the writers reach about the inconsistencies in the data from Cuddie Springs?\nDịch đề: Tác giả đưa ra kết luận gì về những điểm không nhất quán trong dữ liệu Cuddie Springs?\nĐáp án: a（The different layers of sediment have been mixed over time.）\nĐịnh vị: bài chính đoạn 5 (khối trang 6), câu 5\nBản gốc: These points suggest strongly that the sediments have been moved about and some of the old charcoal has been re-deposited in younger layers.\nBản dịch: Những điểm này mạnh mẽ cho thấy trầm tích đã bị dịch chuyển, một phần than củi cũ lại lắng đọng vào các tầng trẻ hơn.\n\nGiải thích: sediments have been moved about và old charcoal ... in younger layers cho thấy các lớp trầm tích khác niên đại bị trộn lẫn lâu dài, nên chọn A."},{"questionNumber":37,"text":"(2) Câu 37: According to the writers, what impact could a natural phenomenon have had on this site?\nDịch đề: Tác giả cho rằng một hiện tượng tự nhiên có thể đã ảnh hưởng thế nào đến địa điểm?\nĐáp án: b（Floods could have disturbed the archaeological evidence.）\nĐịnh vị: bài chính đoạn 6 (khối trang 7), câu 1 đến 2\nBản gốc: the debris carried by ancient flood channels beneath the site, including charcoal transported from bushfires that intermittently occurred within the catchment. Flood events more likely explain the accumulation of megafauna remains, and could have mixed old bones with fresh deposits.\nBản dịch: Mảnh vụn do các kênh lũ cổ mang đến dưới địa điểm, gồm than củi từ cháy rừng; lũ có nhiều khả năng giải thích sự tích tụ hài cốt động vật khổng lồ, và có thể trộn xương cũ với trầm tích mới.\n\nGiải thích: natural phenomenon chỉ flood events; mixed old bones with fresh deposits nghĩa là lũ làm xáo trộn bằng chứng khảo cổ, nên chọn B."},{"questionNumber":38,"text":"(3) Câu 38: What did the writers speculate about the people who lived at this site in 1876?\nDịch đề: Tác giả phỏng đoán gì về những người sống ở nơi này năm 1876?\nĐáp án: d（They brought stones there from another area.）\nĐịnh vị: bài chính đoạn 6 (khối trang 7), câu 3 đến 4\nBản gốc: European graziers also disturbed the site in 1876 by constructing a well to provide water for their cattle. Given the expense of well-digging, we speculate that the graziers made sure it was protected from the damage caused by cattle hooves by lining the surface with small stones collected from further afield, including prehistoric quarries.\nBản dịch: Năm 1876, chủ trại chăn nuôi châu Âu đào giếng cấp nước cho bò; tác giả phỏng đoán, để tránh móng bò phá giếng tốn kém, họ lát mặt đất bằng đá nhỏ thu thập từ xa hơn (gồm cả mỏ đá thời tiền sử).\n\nGiải thích: small stones collected from further afield tương ứng trực tiếp brought stones there from another area, nên chọn D."},{"questionNumber":39,"text":"(4) Câu 39: In the final paragraph, what suggestion do the writers make about Australia’s megafauna?\nDịch đề: Ở đoạn cuối, tác giả đưa ra cách giải thích nào về động vật khổng lồ ở Úc?\nĐáp án: b（Megafauna could have died out as a result of small numbers being killed year after year.）\nĐịnh vị: bài chính đoạn 7 (khối trang 8), câu áp chót\nBản gốc: a group of 10 people killing only one juvenile Diprotodon each year would be sufficient to bring about the extinction of that species within 1,000 years\nBản dịch: Chỉ cần nhóm 10 người mỗi năm giết một con Diprotodon non cũng đủ khiến loài này tuyệt chủng trong một nghìn năm.\n\nGiải thích: Mô hình cho thấy mỗi năm chỉ giết ít cá thể, tích lũy lâu dài cũng có thể gây tuyệt chủng, nên chọn B."},{"questionNumber":40,"text":"(5) Câu 40: Which of the following best represents the writers’ criticism of Field and Wroe?\nDịch đề: Điều nào tóm tắt chính xác nhất lời phê bình của tác giả đối với Field và Wroe?\nĐáp án: d（Their conclusions were based on inconsistent data.）\nĐịnh vị: bài chính đoạn 4 (khối trang 5), 2 câu cuối\nBản gốc: If the sediment layers have remained undisturbed since being laid down, as Field and Wroe contend, then the ages of those sediments should increase with depth. However, our analysis revealed a number of inconsistencies.\nBản dịch: Nếu các lớp trầm tích không bị xáo trộn từ khi hình thành như Field và Wroe nói, niên đại của chúng phải tăng theo độ sâu; tuy nhiên phân tích của tác giả phát hiện nhiều điểm không nhất quán.\n\nGiải thích: Lời phê bình cốt lõi của tác giả là: dữ liệu tầng lớp Field và Wroe dùng để ủng hộ kết luận có nhiều điểm không nhất quán, nên chọn D."}]}]}}}]

READING PASSAGE 3

Australia's Megafauna Controversy

Questions 27–30

Questions 31–35

The writers' arguments against Field and Wroe's analysis of the scientific data from Cuddie Springs

Questions 36–40