20:I[817158,["/_next/static/immutable/chunks/3zlxnut_1-a4f.js","/_next/static/immutable/chunks/2xl513ed6g9yb.js","/_next/static/immutable/chunks/27e7gv0pu9t-6.js","/_next/static/immutable/chunks/2cgkg8zq8zix6.js"],"default"] 21:T18b2,

READING PASSAGE 3

You should spend about 20 minutes on Questions 27–40, which are based on Reading Passage 3 below.

Insect-inspired robots

A recent conference reports on developments in biorobotics

A A tiny insect navigates its way across featureless salt-pans. A cockroach successfully works out how to scramble over an obstacle. The mantis shrimp scans its aquatic world through hyperspectral eyes. Using the most basic of equipment and brains tinier than a pin-head, insects constantly solve complex problems of movement, vision and navigation – processing data that would challenge a super-computer. How they do it is driving one of the most exciting new fields of technology – biomimetics and biorobotics, the imitation of insect systems to control man-made machines. Delegates at a recent conference presented some outcomes of their work in this area.

B Dr Alex Zelinsky suggested that the method by which wasps use landmarks to find their way back to the nest may one day be part of a system for navigating cars that know where to go. A research team led by Dr Zelinsky has shown that a robot can navigate its way among 50 different landmarks by recognising them individually using a panoramic camera. "The inspiration came from biology, where wasps use a practical method turn back and look to orient themselves as they emerge from their nest. By flying to and fro, they look at the wasp nest from different angles and perspectives so they can recognise it again,” he explained. The robot's panoramic camera logs the surrounding area and its key landmarks, which are then stored in its computer according to how reliable they are as navigational aids. The landmarks are then scaled, from small to large, so that the robot can recognise whether it is getting closer to or further away from them. Their location is built into a map in its mind, which operates at different scales and instructs the robot whether to turn left or right at a particular mark. The technology provides a general way for a machine to navigate an unknown landscape.

C For three decades, Professor Ruediger Wehner has journeyed from Switzerland to the Sahara Desert where Cataglyphis, a tiny ant with a brain weighing just 0.1 mg, performs acts of navigational genius when it leaves its nest, forages for food and returns successfully. Cataglyphis uses polarised light, caused when air molecules scatter light, to orient and steer itself. Wehner's team found that the ant has a set of specialised photoreceptors along the upper rim of its eyes that detect polarised light, while other receptors perform different navigational tasks. As the sun moves, the ant notes its direction each time it leaves the nest and updates its internal compass. Using other eye receptors it stores a snapshot image of landmarks close to the nest entrance in its eyes and compares this with what it sees as it returns. The ant also has a way of measuring distance travelled, while a path integrator periodically informs the ant of its current position relative to its point of departure. Rather than integrate all the information it receives in its brain, the ant actually performs a number of complex calculations in different organs. Like a super-computer, the ant has many separate sub-routines going on simultaneously. Using the ant's ability to steer by polarised light and to store and reuse landscape images, Wehner and colleagues have built “Sahabot,” a small vehicle that uses polarisers and a CCD camera to store 360° images of its surroundings. It navigates by using polarised sunlight and comparing the current images of landmarks to the ones in its memory.

D Professor Robert Michelson had a different desert challenge – to design a flying robot that can not only navigate but also stay aloft and hover in the thin atmosphere of Mars. Drawing inspiration from insect flight, he has gone beyond nature to devise a completely new concept for a flying machine. The “Entomopter” is a sort of double-ended dragonfly whose wings beat reciprocally. Michelson says that the flapping-wing design gives the craft unusually high lift compared with a fixed-wing flyer, enabling it to fly slowly or hover in the thin Martian air – whereas a fixed-wing craft would have to move at more than 400 km/h and could not stop to explore.

E Engineer Roger Quinn and entomologist Professor Roy Ritzmann are taking their inspiration from cockroaches. According to Quinn and Ritzmann, the ability of cockroaches to run very fast over rough terrain may one day give rise to a completely new all-terrain vehicle with six legs, or maybe even wheel-like legs called “whegs.” The key to the cockroach's remarkable cross-country performance lies partly in the fact that its legs do a lot of the thinking without having to consult the brain. Quinn and Ritzmann are drawing on cockroach skills to create robotic walkers and control strategies that capture the remarkable capacity of these insects to traverse complex terrain and navigate safely toward goals while avoiding obstacles. The team has already designed a series of robots that run on six legs or on whegs, enabling them to handle surprisingly rugged terrain.

F International experts believe there are tremendous opportunities in biorobotics. However, delegates at the conference had differing visions for the future of the science. While some were concerned that the initial applications of biorobotics may be military, others, such as Dr Barbara Webb, predicted swarms of tiny, cheap, insect-like robots as society's cleaners and collectors. Sonja Kleinlogel hoped the study of the hyperspectral eyes of the mantis shrimp might yield remote sensors that can watch over the environmental health of our oceans. Several delegates were concerned about the ethical implications of biorobotics and urged that close attention be paid to this as the science and technologies develop.

22:Tf7d,

Questions 27–32

Reading Passage 3 has six sections, A–F.

Which section contains the following information?

Write the correct letter, A–F, in the table below.

Information	A	B	C	D	E	F
27 positive and negative possibilities for the use of insect-inspired robots
28 how perceived size is used as an aid to navigation
29 an example of decision-making taking place in the limbs
30 a description of a potential aid in space exploration
31 the range of skills that have inspired biorobotics
32 how a variety of navigational methods operate at the same time

23:T5a3,

Questions 33–36

Answer the questions below.

Choose NO MORE THAN THREE WORDS from the passage for each answer.

33 Which creature sees particularly well under water?

34 In addition to a computer, what technical equipment is fitted in Dr Zelinsky's robot?

35 Where is the Cataglyphis ant found?

36 What atmospheric effect helps the Cataglyphis ant to know its direction?

24:Tea8,

Questions 37–40

Look at the following people (Questions 37–40) and the list of robots below.

Match each person or people with the correct robot, A–G.

List of Robots
A a robot that makes use of light as well as stored images for navigational purposes
B a robot that can contribute to environmental health
C a robot that can move over difficult surfaces
D a robot that categorises information from the environment according to its usefulness
E a robot that can be used to clean surfaces and collect rubbish
F a robot that has improved on the ability of the insect on which it is based
G a robot that can replace soldiers in war

Person / People	A	B	C	D	E	F	G
37 Dr Alex Zelinsky
38 Professor Ruediger Wehner
39 Professor Robert Michelson
40 Roger Quinn and Professor Roy Ritzmann

25:T5ba,Ba mươi năm nay, Giáo sư Ruediger Wehner từ Thụy Sĩ đến sa mạc Sahara để nghiên cứu kiến Cataglyphis — loài kiến nặng chỉ 0,1 miligam này sau khi rời tổ kiếm ăn có thể quay về tổ chính xác. Cataglyphis dùng “ánh sáng phân cực do phân tử không khí tán xạ ánh sáng tạo thành” để định vị, rìa trên của mắt có thụ thể ánh sáng chuyên biệt phát hiện ánh sáng phân cực, các thụ thể khác phụ trách các nhiệm vụ dẫn đường khác. Khi Mặt Trời di chuyển, mỗi lần rời tổ kiến đều ghi lại hướng và cập nhật la bàn nội tại; thông qua các thụ thể khác của mắt lưu ảnh chụp nhanh các cột mốc gần cửa tổ, khi về tổ thì so sánh; còn có thể đo khoảng cách di chuyển, bộ tích hợp đường đi định kỳ cho biết vị trí hiện tại so với điểm xuất phát. Kiến không tích hợp mọi thông tin trong não mà thực hiện tính toán phức tạp ở các cơ quan khác nhau, như siêu máy tính đồng thời chạy nhiều chương trình con. Nhóm Wehner bắt chước khả năng dẫn đường bằng ánh sáng phân cực và lưu ảnh của kiến, phát triển “Sahabot” — trang bị bộ phân cực và camera CCD, lưu ảnh môi trường 360°, dẫn đường bằng cách so sánh ánh sáng phân cực và ảnh cột mốc.17:["$","$L20",null,{"exam":{"id":"p3-high-161","title":"Insect-inspired robots","titleVi":"Robot côn trùng","part":"P3","frequency":"high","questionCount":14,"kinds":["Ghép thông tin","Trả lời ngắn","Ghép đặc điểm"],"hasExplanation":true,"questionOrder":["q1","q2","q3","q4","q5","q6","q7","q8","q9","q10","q11","q12","q13","q14"],"displayMap":{"q1":"27","q2":"28","q3":"29","q4":"30","q5":"31","q6":"32","q7":"33","q8":"34","q9":"35","q10":"36","q11":"37","q12":"38","q13":"39","q14":"40"},"answerKey":{"q1":"F","q2":"B","q3":"E","q4":"D","q5":"A","q6":"C","q7":["mantis shrimp"],"q8":["a panoramic camera","panoramic camera"],"q9":["the sahara desert","sahara desert"],"q10":["polarised light"],"q11":"D","q12":"A","q13":"F","q14":"C"},"questionIntroHtml":"","passageHtml":"$21","groups":[{"id":"group-1","kind":"table_completion","questionIds":["q1","q2","q3","q4","q5","q6"],"leadHtml":"","html":"$22","allowOptionReuse":false},{"id":"group-2","kind":"sentence_completion","questionIds":["q7","q8","q9","q10"],"leadHtml":"","html":"$23","allowOptionReuse":false},{"id":"group-3","kind":"table_completion","questionIds":["q11","q12","q13","q14"],"leadHtml":"","html":"$24","allowOptionReuse":false}],"explanations":{"passageNotes":[{"label":"Paragraph A","text":"Con bọ nhỏ vượt qua bãi muối trống trải, con gián trèo qua chướng ngại vật, tôm bọ ngựa dùng đôi mắt siêu phổ quét thế giới dưới nước — côn trùng dùng bộ não nhỏ xíu và cơ quan đơn giản để giải quyết các vấn đề phức tạp về di chuyển, thị giác và định hướng (xử lý dữ liệu sánh ngang siêu máy tính). Khả năng này thúc đẩy sự phát triển của “sinh học mô phỏng và robot mô phỏng sinh học” (bắt chước hệ thống côn trùng để điều khiển máy móc nhân tạo), hội nghị gần đây đã trình bày các thành quả nghiên cứu trong lĩnh vực này."},{"label":"Paragraph B","text":"Tiến sĩ Alex Zelinsky đề xuất cách ong bắp cày dùng cột mốc để tìm đường về tổ, tương lai có thể ứng dụng vào dẫn đường ô tô. Robot do nhóm ông phát triển nhận diện 50 cột mốc khác nhau qua camera toàn cảnh để dẫn đường. Cảm hứng đến từ ong bắp cày: khi rời tổ, ong bắp cày quay đầu nhìn lại để định vị, bay qua bay lại để ghi nhớ đặc điểm tổ từ các góc khác nhau. Camera toàn cảnh của robot ghi lại khu vực xung quanh và các cột mốc quan trọng, lưu theo độ tin cậy khi dẫn đường, rồi phóng to thu nhỏ các cột mốc theo kích thước (để đánh giá xa gần), tạo bản đồ đa thang và chỉ dẫn rẽ hướng. Kỹ thuật này đưa ra giải pháp chung cho máy móc dẫn đường trong môi trường chưa biết."},{"label":"Paragraph C","text":"$25"},{"label":"Paragraph D","text":"Giáo sư Robert Michelson đối mặt thách thức sa mạc khác — thiết kế robot bay có thể dẫn đường, bay lơ lửng trong khí quyển loãng của Sao Hỏa. Lấy cảm hứng từ chuyến bay của côn trùng, ông vượt qua giới hạn của tự nhiên, đề xuất khái niệm bay hoàn toàn mới “Entomopter” (máy bay côn trùng): giống chuồn chuồn hai đầu, cánh vỗ qua lại. Michelson chỉ ra thiết kế vỗ cánh có lực nâng cao hơn máy bay cánh cố định, có thể bay chậm hoặc lơ lửng trong khí quyển loãng của Sao Hỏa (cánh cố định cần tốc độ trên 400 km/giờ, không thể dừng lại thăm dò)."},{"label":"Paragraph E","text":"Kỹ sư Roger Quinn và nhà côn trùng học Giáo sư Roy Ritzmann lấy cảm hứng từ gián. Họ cho rằng khả năng gián chạy nhanh trên địa hình gồ ghề tương lai có thể sinh ra xe địa hình sáu chân hoặc xe “chân–bánh (whegs)”. Chìa khóa khả năng vượt địa hình của gián là “chân có thể tự quyết định mà không cần lệnh từ não”. Nhóm dựa vào kỹ năng của gián để phát triển thiết bị đi lại và chiến lược điều khiển của robot, nắm bắt khả năng vượt địa hình phức tạp, tránh chướng ngại vật và dẫn đường của gián, đã thiết kế robot sáu chân hoặc chân–bánh, có thể ứng phó địa hình gồ ghề."},{"label":"Paragraph F","text":"Các chuyên gia quốc tế cho rằng lĩnh vực robot mô phỏng sinh học có cơ hội rất lớn, nhưng đại biểu hội nghị có cái nhìn khác nhau về tương lai: một số lo ngại ứng dụng ban đầu có thể dùng cho quân sự; Tiến sĩ Barbara Webb và những người khác dự đoán đàn robot giống côn trùng giá rẻ sẽ trở thành “người dọn dẹp” của xã hội; Sonja Kleinlogel hy vọng nghiên cứu đôi mắt siêu phổ của tôm bọ ngựa để phát triển cảm biến từ xa theo dõi sức khỏe môi trường biển; nhiều đại biểu quan tâm đến vấn đề đạo đức của robot mô phỏng sinh học, kêu gọi theo dõi sát sao trong quá trình phát triển."}],"questionExplanations":[{"sectionTitle":"Lời giải từng câu","items":[{"questionNumber":27,"text":"(1) Câu 27: positive and negative possibilities for the use of insect-inspired robots (khả năng ứng dụng tích cực và tiêu cực của robot lấy cảm hứng từ côn trùng)\nĐáp án: F\nGiải thích: Định vị ở Paragraph F: “some were concerned that the initial applications of biorobotics may be military, others... predicted swarms of tiny, cheap, insect-like robots as society’s cleaners and collectors... Several delegates were concerned about the ethical implications”, nêu rõ “quân sự (tiêu cực), dọn dẹp (tích cực), lo ngại đạo đức (tiêu cực)”, khớp với đề bài, nên đáp án là F."},{"questionNumber":28,"text":"(2) Câu 28: how perceived size is used as an aid to navigation (kích thước cảm nhận được dùng như thế nào để hỗ trợ dẫn đường)\nĐáp án: B\nGiải thích: Định vị ở Paragraph B: “The landmarks are then scaled, from small to large, so that the robot can recognise whether it is getting closer to or further away from them”, nêu rõ “đánh giá khoảng cách qua kích thước cột mốc, hỗ trợ dẫn đường”, khớp với đề bài, nên đáp án là B."},{"questionNumber":29,"text":"(3) Câu 29: an example of decision-making taking place in the limbs (một ví dụ về việc ra quyết định diễn ra ở chi)\nĐáp án: E\nGiải thích: Định vị ở Paragraph E: “the key to the cockroach’s remarkable cross-country performance lies partly in the fact that its legs do a lot of the thinking without having to consult the brain”, nêu rõ “chân gián có thể tự quyết định không cần lệnh từ não”, khớp với đề bài, nên đáp án là E."},{"questionNumber":30,"text":"(4) Câu 30: a description of a potential aid in space exploration (mô tả một công cụ hỗ trợ tiềm năng trong thám hiểm không gian)\nĐáp án: D\nGiải thích: Định vị ở Paragraph D: “design a flying robot that can not only navigate but also stay aloft and hover in the thin atmosphere of Mars... the ‘Entomopter’... enabling it to fly slowly or hover in the thin Martian air”, nêu rõ “máy bay côn trùng dùng cho thăm dò Sao Hỏa”, khớp với đề bài, nên đáp án là D."},{"questionNumber":31,"text":"(5) Câu 31: the range of skills that have inspired biorobotics (phạm vi các kỹ năng đã truyền cảm hứng cho robot mô phỏng sinh học)\nĐáp án: A\nGiải thích: Định vị ở Paragraph A: “A tiny insect navigates... A cockroach successfully works out how to scramble over an obstacle. The mantis shrimp scans its aquatic world through hyperspectral eyes”, liệt kê nhiều kỹ năng của côn trùng như “dẫn đường, vượt chướng ngại, thị giác”, khớp với đề bài, nên đáp án là A."},{"questionNumber":32,"text":"(6) Câu 32: how a variety of navigational methods operate at the same time (nhiều phương pháp dẫn đường hoạt động đồng thời như thế nào)\nĐáp án: C\nGiải thích: Định vị ở Paragraph C: “Cataglyphis uses polarised light... stores a snapshot image of landmarks... a way of measuring distance travelled... a path integrator periodically informs the ant of its current position... the ant actually performs a number of complex calculations in different organs... many separate sub-routines going on simultaneously”, nêu rõ “nhiều cách dẫn đường như ánh sáng phân cực, ảnh chụp nhanh cột mốc, đo khoảng cách chạy song song”, khớp với đề bài, nên đáp án là C."},{"questionNumber":33,"text":"(1) Câu 33: Which creature sees particularly well under water? (Sinh vật nào nhìn đặc biệt tốt dưới nước?)\nĐáp án: mantis shrimp (tôm bọ ngựa)\nGiải thích: Định vị ở Paragraph A: “The mantis shrimp scans its aquatic world through hyperspectral eyes”, “hyperspectral eyes” (mắt siêu phổ) cho thấy thị lực dưới nước của nó tốt, nên đáp án là “mantis shrimp”."},{"questionNumber":34,"text":"(2) Câu 34: In addition to a computer, what technical equipment is fitted in Dr Zelinsky’s robot? (Ngoài máy tính, robot của Tiến sĩ Zelinsky còn được trang bị thiết bị kỹ thuật nào?)\nĐáp án: (a) panoramic camera (camera toàn cảnh)\nGiải thích: Định vị ở Paragraph B: “A research team led by Dr Zelinsky has shown that a robot can navigate its way among 50 different landmarks by recognising them individually using a panoramic camera”, nêu rõ “camera toàn cảnh”, nên đáp án là “(a) panoramic camera”."},{"questionNumber":35,"text":"(3) Câu 35: Where is the Cataglyphis ant found? (Kiến Cataglyphis được tìm thấy ở đâu?)\nĐáp án: the Sahara Desert (sa mạc Sahara)\nGiải thích: Định vị ở Paragraph C: “journeyed from Switzerland to the Sahara Desert where Cataglyphis... performs acts of navigational genius”, nêu rõ “sa mạc Sahara”, nên đáp án là “the Sahara Desert”."},{"questionNumber":36,"text":"(4) Câu 36: What atmospheric effect helps the Cataglyphis ant to know its direction? (Hiệu ứng khí quyển nào giúp kiến Cataglyphis biết hướng đi?)\nĐáp án: polarised light (ánh sáng phân cực)\nGiải thích: Định vị ở Paragraph C: “Cataglyphis uses polarised light, caused when air molecules scatter light, to orient and steer itself”, nêu rõ “ánh sáng phân cực”, nên đáp án là “polarised light”."},{"questionNumber":37,"text":"(1) Câu 37: Dr Alex Zelinsky (Tiến sĩ Alex Zelinsky)\nĐáp án: D (a robot that categorises information from the environment according to its usefulness. robot phân loại thông tin từ môi trường theo mức độ hữu ích)\nGiải thích: Định vị ở Paragraph B: “the robot’s panoramic camera logs the surrounding area and its key landmarks, which are then stored in its computer according to how reliable they are as navigational aids”, “lưu theo độ tin cậy khi dẫn đường” tương ứng “phân loại theo mức độ hữu ích”, nên chọn D."},{"questionNumber":38,"text":"(2) Câu 38: Professor Ruediger Wehner (Giáo sư Ruediger Wehner)\nĐáp án: A (a robot that makes use of light as well as stored images for navigational purposes. robot dùng ánh sáng cùng ảnh đã lưu để dẫn đường)\nGiải thích: Định vị ở Paragraph C: “Sahabot... uses polarisers and a CCD camera to store 360° images of its surroundings. It navigates by using polarised sunlight and comparing the current images of landmarks to the ones in its memory”, “ánh sáng phân cực + so sánh ảnh” tương ứng “light as well as stored images”, nên chọn A."},{"questionNumber":39,"text":"(3) Câu 39: Professor Robert Michelson (Giáo sư Robert Michelson)\nĐáp án: F (a robot that has improved on the ability of the insect on which it is based. robot đã cải thiện khả năng của loài côn trùng mà nó dựa vào)\nGiải thích: Định vị ở Paragraph D: “Drawing inspiration from insect flight, he has gone beyond nature to devise a completely new concept for a flying machine... the flapping-wing design gives the craft unusually high lift compared with a fixed-wing flyer”, “vượt giới hạn tự nhiên, lực nâng cao hơn” tương ứng “improved on the ability of the insect”, nên chọn F."},{"questionNumber":40,"text":"(4) Câu 40: Roger Quinn and Professor Roy Ritzmann (Roger Quinn và Giáo sư Roy Ritzmann)\nĐáp án: C (a robot that can move over difficult surfaces. robot có thể di chuyển trên bề mặt khó)\nGiải thích: Định vị ở Paragraph E: “the ability of cockroaches to run very fast over rough terrain... the team has already designed a series of robots that run on six legs or on whegs, enabling them to handle surprisingly rugged terrain”, “ứng phó địa hình gồ ghề” tương ứng “move over difficult surfaces”, nên chọn C."}]}]}}}]