20:I[817158,["/_next/static/immutable/chunks/3zlxnut_1-a4f.js","/_next/static/immutable/chunks/2xl513ed6g9yb.js","/_next/static/immutable/chunks/27e7gv0pu9t-6.js","/_next/static/immutable/chunks/2cgkg8zq8zix6.js"],"default"] 21:T2d36,

READING PASSAGE 2

You should spend about 20 minutes on Questions 14–26, which are based on Reading Passage 2 below.

Insect Decision-Making

Paragraph A (Q14):

A It has long been held that decisions made collectively by large groups of people are more likely to turn out to be accurate than decisions made by individuals. The idea goes back to the 'jury theorem' of Nicolas de Condorcet, an 18th-century French philosopher who was one of the first to apply mathematics to the social sciences. Condorcet's theory describes collective decisions, outlining how democratic decisions tend to outperform dictatorial ones. If, for example, each member of a jury has only partial information, the majority decision is more likely to be correct than a decision arrived at by a single juror. Moreover, the probability of a correct decision increases with the size of the jury.

Paragraph B (Q15):

B Now it is becoming clear that group decisions are also extremely valuable for the success of social animals, such as ants, bees, birds and dolphins. Bees make collective decisions, and they do it rather well, according to Christian List of the London School of Economics, who has studied group decision-making in humans and animals. Researchers led by Dr List looked at colonies once the original colony reached a certain size. The queen goes off with about two-thirds of the worker bees to live in a new home or nest, leaving a daughter queen in the old nest with the remaining workers. Among the bees that depart are some that have searched for and found some new nest sites, and reported back using a characteristic body movement known as a 'waggle dance' to indicate to the other bees the suitable places they have located. The longer the dance, the better the site. After a while, other bees start to visit the sites signalled by their companions to see for themselves and, on their return, also perform more waggle dances. The process eventually leads to a consensus on the best site and the breakaway swarm migrates. The decision is remarkably reliable, with the bees choosing the best site even when there are only small differences between alternative sites.

Paragraph C (Q16):

C But exactly how do bees reach such a robust consensus? To find out, Dr List and his colleagues used a computer-generated model of the decision-making process. By experimenting with it, they found that, when bees in the model were very good at finding nesting sites but did not share their information, this dramatically slowed down the migration, leaving the swarm homeless and vulnerable. Conversely, bees in the model blindly followed the waggle dances of others without first checking. The researchers concluded that the ability of bees to identify successfully and quickly the best site depends on both the bees' interdependence in communicating the whereabouts of the best site, and their independence in confirming this information for themselves.

Paragraph D (Q17):

D Another situation in which collective decisions are taken occurs when animals are either isolated from crucial sources of information or dominated by other members of the group. Jose Halloy of the Free University of Brussels in Belgium used robotic cockroaches to subvert the behaviour of living cockroaches and control their decision-making process. In his experiment, the artificial bugs were introduced to the live ones and soon became sufficiently socially integrated that they were perceived by the real cockroaches as equals. By manipulating the robots, which were in the minority, Halloy was able to persuade the living cockroaches to choose an inappropriate shelter—even one which they had rejected before being infiltrated by the robots.

Paragraph E (Q18):

E The way insects put into effect collective decisions can be complex and as important as the decisions themselves. At the University of Bristol, in the UK, Nigel Franks and his colleagues studied how a species of ant establishes a new nest. Franks and his associates reported how the insects reduce the problems associated with making a necessarily swift choice. If the ants' existing nest becomes suddenly threatened, the insects choose certain ants to act as scouts to find a new nest. How quickly they accomplish the transfer to a new home depends not only on how soon the best available site is found, but also on how quickly the migration there can be achieved.

Paragraph F (Q19):

F Once the suitable new nest is identified, the chosen ants begin to lead others, which have made it to the new site or which may simply be in the vicinity, back to the original threatened nest. In this way, those ants which are familiar with the route can help transport, for example, the queen and young ants to the new site, and simultaneously show the way to those ants which have been left behind to guard the old nest. In this way, moving processes are accomplished faster and more efficiently. Thus the dynamics of collective decision-making are closely related to the efficient implementation of those decisions. How this might apply to choices that humans make is, as yet, unclear. But it does suggest, even for humans, the importance of recruiting dynamic leaders to a cause, because the most important thing about collective decision-making, as shown by these insect experiments, is to get others to follow.

22:T5a6,

Questions 14–19

Reading Passage 2 has six paragraphs, A–F.

Choose the correct heading for each paragraph from the list of headings below.

List of Headings

i The effect of man-made imitations on insects

ii The need to instruct additional insect guides

iii Signals used by certain insects to indicate a discovery

iv How urgency can affect the process of finding a new home

v The use of trained insects in testing scientific theories

vi The use of virtual scenarios in the study of insect behaviour

vii How the number of decision-makers affects the decision

23:Tcfa,

Questions 20–23

Look at the following findings (Questions 20–23) and the list of academics below.

Match each finding with the correct academic, A–D.

NB You may use any letter more than once.

20 Certain members can influence the rest of the group to alter a previous decision.

21 Individual verification of a proposed choice is important for a successful decision outcome.

22 The more individuals taking part in a decision, the better the decision will be.

23 The decision-making process of certain insects produces excellent results even when fine distinctions are required.

List of Academics

A Nicolas de Condorcet

B Christian List and colleagues

C José Halloy

D Nigel Franks and colleagues

24:T50c,

Questions 24–26

Complete the summary below.

Choose ONE WORD ONLY from the passage for each answer.

A Study of Insect Decision-making

A Bristol University study looked at how insects make decisions when their home has been 24 . The ants in the experiment relied on the use of individuals called 25 to find a new nest and efficiently direct the others to go there. The study concluded that the effective implementation of the ants' decision meant that the insects could change homes quickly. The study emphasized the necessity, for people as well as insects, of having active 26 in order to execute decisions successfully.

25:T5ed,Nay ngày càng rõ rằng ra quyết định nhóm cũng cực kỳ quan trọng với thành công của các động vật xã hội như kiến, ong, chim và cá heo. Christian List của Trường Kinh tế London, người nghiên cứu ra quyết định nhóm của người và động vật, nói ong đưa ra quyết định tập thể, và làm khá tốt. Các nhà nghiên cứu do Tiến sĩ List dẫn dắt quan sát đàn ong sau khi đàn ong ban đầu đạt đến một quy mô nhất định. Ong chúa dẫn khoảng hai phần ba ong thợ đi, đến nhà mới hoặc tổ mới để sống, để lại một ong chúa con gái và số ong thợ còn lại ở tổ cũ. Trong số ong ra đi, một số đã tìm kiếm và phát hiện vài địa điểm làm tổ mới, và báo cho các con ong khác về địa điểm phù hợp chúng tìm được bằng một động tác cơ thể đặc trưng gọi là “điệu nhảy lắc lư”. Điệu nhảy càng lâu, địa điểm càng tốt. Một lúc sau, những con ong khác bắt đầu đến thăm địa điểm do đồng loại chỉ, tự mình xem xét, khi về cũng nhảy nhiều điệu nhảy lắc lư hơn. Quá trình này cuối cùng dẫn đến đồng thuận về địa điểm tốt nhất, đàn ong tách ra di cư. Quyết định này rất đáng tin cậy, dù sự khác biệt giữa các địa điểm dự bị rất nhỏ, ong vẫn chọn được địa điểm tốt nhất.17:["$","$L20",null,{"exam":{"id":"p2-medium-58","title":"Insect Decision-Making","titleVi":"Quyết định của côn trùng","part":"P2","frequency":"medium","questionCount":13,"kinds":["Ghép tiêu đề","Ghép đặc điểm","Điền tóm tắt"],"hasExplanation":true,"questionOrder":["q1","q2","q3","q4","q5","q6","q7","q8","q9","q10","q11","q12","q13"],"displayMap":{"q1":"14","q2":"15","q3":"16","q4":"17","q5":"18","q6":"19","q7":"20","q8":"21","q9":"22","q10":"23","q11":"24","q12":"25","q13":"26"},"answerKey":{"q1":"vii","q2":"iii","q3":"vi","q4":"i","q5":"iv","q6":"ii","q7":"C","q8":"B","q9":"A","q10":"B","q11":"threatened","q12":"scouts","q13":"leaders"},"questionIntroHtml":"","passageHtml":"$21","groups":[{"id":"group-1","kind":"matching","questionIds":["q1","q2","q3","q4","q5","q6"],"leadHtml":"","html":"$22","allowOptionReuse":false},{"id":"group-2","kind":"matching","questionIds":["q7","q8","q9","q10"],"leadHtml":"","html":"$23","allowOptionReuse":false},{"id":"group-3","kind":"summary_completion","questionIds":["q11","q12","q13"],"leadHtml":"","html":"$24","allowOptionReuse":false}],"explanations":{"passageNotes":[{"label":"Paragraph A","text":"Từ lâu, người ta luôn cho rằng quyết định do một nhóm đông người cùng đưa ra có nhiều khả năng đúng hơn quyết định của cá nhân. Quan điểm này có thể truy về “định lý bồi thẩm đoàn” của triết gia Pháp thế kỷ 18 Nicolas de Condorcet, ông là một trong những người đầu tiên áp dụng toán học vào khoa học xã hội. Lý thuyết của Condorcet mô tả việc ra quyết định tập thể, phác thảo rằng ra quyết định dân chủ thường tốt hơn ra quyết định độc đoán. Ví dụ, nếu mỗi thành viên bồi thẩm đoàn chỉ có một phần thông tin, thì quyết định của đa số có nhiều khả năng đúng hơn quyết định của một bồi thẩm viên đơn lẻ. Ngoài ra, xác suất quyết định đúng tăng theo quy mô bồi thẩm đoàn."},{"label":"Paragraph B","text":"$25"},{"label":"Paragraph C","text":"Nhưng ong rốt cuộc đạt được sự đồng thuận vững chắc như vậy bằng cách nào? Để tìm ra câu trả lời, Tiến sĩ List cùng đồng nghiệp dùng một mô hình quá trình ra quyết định do máy tính tạo ra. Qua thí nghiệm, họ phát hiện khi ong trong mô hình rất giỏi tìm địa điểm làm tổ nhưng không chia sẻ thông tin, điều này làm chậm di cư rất nhiều, khiến đàn ong mất nhà và dễ tổn thương. Ngược lại, nếu ong trong mô hình mù quáng đi theo điệu nhảy của người khác mà không kiểm tra trước. Các nhà nghiên cứu kết luận khả năng ong nhận diện địa điểm tốt nhất thành công và nhanh chóng vừa dựa vào sự phụ thuộc lẫn nhau của ong trong việc truyền đạt vị trí địa điểm tốt nhất, vừa dựa vào tính độc lập của chúng trong việc tự xác nhận thông tin đó."},{"label":"Paragraph D","text":"Một kiểu ra quyết định tập thể khác xảy ra khi động vật hoặc bị cách ly khỏi nguồn thông tin then chốt, hoặc bị các thành viên khác trong nhóm chi phối. José Halloy của Đại học Tự do Brussels (Bỉ) dùng gián robot để đảo lộn hành vi gián sống và kiểm soát quá trình ra quyết định của chúng. Trong thí nghiệm của ông, con trùng nhân tạo được đưa vào đàn trùng sống, và nhanh chóng hòa nhập xã hội đầy đủ đến mức bị gián thật coi là đồng loại. Qua thao tác các robot ở vị thế thiểu số, Halloy thành công thuyết phục gián sống chọn một nơi trú ẩn không phù hợp — thậm chí là nơi chúng đã từ chối trước khi bị robot thâm nhập."},{"label":"Paragraph E","text":"Cách côn trùng thực hiện quyết định tập thể có thể phức tạp, và quan trọng ngang chính quyết định. Ở Đại học Bristol (Anh), Nigel Franks cùng đồng nghiệp nghiên cứu một loài kiến xây tổ mới thế nào. Franks và đồng nghiệp báo cáo các côn trùng này giảm bớt các vấn đề liên quan đến việc đưa ra lựa chọn tất yếu phải nhanh. Nếu tổ hiện có của kiến đột nhiên bị đe dọa, côn trùng sẽ chọn một số con kiến làm trinh sát để tìm tổ mới. Tốc độ chúng hoàn tất việc chuyển đến nhà mới không chỉ phụ thuộc vào tốc độ tìm được địa điểm tốt nhất có sẵn, mà còn phụ thuộc vào tốc độ thực hiện việc di dời."},{"label":"Paragraph F","text":"Khi đã xác định được tổ mới phù hợp, những con kiến được chọn bắt đầu dẫn các con kiến khác đã đến địa điểm mới hoặc có thể chỉ ở gần đó, quay về tổ cũ đang bị đe dọa. Bằng cách này, những con kiến quen đường có thể giúp vận chuyển kiến chúa và ấu trùng đến địa điểm mới, đồng thời chỉ đường cho những con kiến bị để lại canh giữ tổ cũ. Qua cách này, quá trình di dời hoàn thành nhanh và hiệu quả hơn. Vì vậy, động lực của ra quyết định tập thể gắn chặt với việc thực hiện hiệu quả các quyết định đó. Điều này áp dụng thế nào với lựa chọn của con người thì hiện chưa rõ. Nhưng điều này quả cho thấy, ngay cả với con người, tuyển những nhà lãnh đạo năng động cho một sự nghiệp cũng quan trọng, vì như các thí nghiệm côn trùng này cho thấy, điều quan trọng nhất của ra quyết định tập thể là để người khác đi theo."}],"questionExplanations":[{"sectionTitle":"Lời giải từng câu","items":[{"questionNumber":14,"text":"(1) Câu 14: (Đề bài xem ở phần đề)\nĐáp án: vii（How the number of decision-makers affects the decision）\nĐịnh vị: bài chính đoạn A, câu cuối\nBản gốc: Moreover, the probability of a correct decision increases with the size of the jury.\nBản dịch: Hơn nữa, xác suất đưa ra quyết định đúng tăng theo quy mô bồi thẩm đoàn.\n\nGiải thích: Đoạn A xoay quanh quan hệ giữa số người trong nhóm và độ chính xác của quyết định, câu cuối chỉ thẳng người càng đông, xác suất đúng càng cao, nên tiêu đề là “How the number of decision-makers affects the decision”."},{"questionNumber":15,"text":"(2) Câu 15: (Đề bài xem ở phần đề)\nĐáp án: iii（Signals used by certain insects to indicate a discovery）\nĐịnh vị: bài chính đoạn B, phần giữa\nBản gốc: reported back using a characteristic body movement known as a ‘waggle dance’ to indicate to the other bees the suitable places they have located.\nBản dịch: Chúng quay về báo cáo bằng một động tác cơ thể điển hình gọi là “điệu nhảy lắc lư”, để chỉ cho các con ong khác những địa điểm phù hợp chúng đã tìm thấy.\n\nGiải thích: Cốt lõi đoạn B là ong dùng waggle dance báo cáo địa điểm tổ mới, đúng tương ứng “Signals used by certain insects to indicate a discovery”."},{"questionNumber":16,"text":"(3) Câu 16: (Đề bài xem ở phần đề)\nĐáp án: vi（The use of virtual scenarios in the study of insect behaviour）\nĐịnh vị: bài chính đoạn C, câu 2\nBản gốc: Dr List and his colleagues used a computer-generated model of the decision-making process.\nBản dịch: Tiến sĩ List và đồng nghiệp dùng một mô hình quá trình ra quyết định do máy tính tạo ra.\n\nGiải thích: computer-generated model chính là dùng tình huống ảo để nghiên cứu hành vi côn trùng, nên tiêu đề là “The use of virtual scenarios in the study of insect behaviour”."},{"questionNumber":17,"text":"(4) Câu 17: (Đề bài xem ở phần đề)\nĐáp án: i（The effect of man-made imitations on insects）\nĐịnh vị: bài chính đoạn D, câu 2 và câu cuối\nBản gốc: Jose Halloy of the Free University of Brussels in Belgium used robotic cockroaches to subvert the behaviour of living cockroaches and control their decision-making process.\nBản dịch: Jose Halloy của Đại học Tự do Brussels (Bỉ) dùng gián robot để làm thay đổi hành vi của gián sống và kiểm soát quá trình ra quyết định của chúng.\n\nGiải thích: robotic cockroaches là man-made imitations, chúng thay đổi lựa chọn của côn trùng thật, tương ứng đầy đủ “The effect of man-made imitations on insects”."},{"questionNumber":18,"text":"(5) Câu 18: (Đề bài xem ở phần đề)\nĐáp án: iv（How urgency can affect the process of finding a new home）\nĐịnh vị: bài chính đoạn E, câu 3 đến 5\nBản gốc: the insects reduce the problems associated with making a necessarily swift choice. If the ants’ existing nest becomes suddenly threatened, the insects choose certain ants to act as scouts to find a new nest.\nBản dịch: Các côn trùng này giảm bớt vấn đề liên quan đến việc phải đưa ra lựa chọn nhanh; khi tổ hiện có đột nhiên bị đe dọa, chúng chọn ra kiến trinh sát để tìm tổ mới.\n\nGiải thích: suddenly threatened tạo tính cấp bách, necessarily swift choice tương ứng tốc độ tìm nhà mới, đúng “How urgency can affect the process of finding a new home”."},{"questionNumber":19,"text":"(6) Câu 19: (Đề bài xem ở phần đề)\nĐáp án: ii（The need to instruct additional insect guides）\nĐịnh vị: bài chính đoạn F, câu 1 đến 2\nBản gốc: the chosen ants begin to lead others, which have made it to the new site or which may simply be in the vicinity, back to the original threatened nest.\nBản dịch: Những con kiến được chọn bắt đầu dẫn các con kiến khác đã đến địa điểm mới hoặc vừa hay ở gần đó quay về tổ cũ bị đe dọa.\n\nGiải thích: Kiến đến tổ mới trước phải dẫn thêm đồng loại, và để cá thể quen đường tiếp tục hướng dẫn kiến khác, tương ứng “The need to instruct additional insect guides”."},{"questionNumber":20,"text":"(1) Câu 20: Certain members can influence the rest of the group to alter a previous decision.\nDịch đề: Một số thành viên có thể ảnh hưởng lên các thành viên còn lại trong nhóm, khiến họ thay đổi quyết định trước đó.\nĐáp án: C\nĐịnh vị: bài chính đoạn D, câu cuối\nBản gốc: Halloy was able to persuade the living cockroaches to choose an inappropriate shelter—even one which they had rejected before being infiltrated by the robots.\nBản dịch: Halloy thành công thuyết phục gián sống chọn một nơi trú ẩn không phù hợp, thậm chí là địa điểm chúng từng từ chối trước khi robot lẫn vào.\n\nGiải thích: Số ít robot đã thay đổi lựa chọn ban đầu của đa số gián sống, tương ứng trực tiếp alter a previous decision; nhà nghiên cứu là José Halloy, nên chọn C."},{"questionNumber":21,"text":"(2) Câu 21: Individual verification of a proposed choice is important for a successful decision outcome.\nDịch đề: Việc cá nhân kiểm chứng lựa chọn được đề xuất là quan trọng với kết quả quyết định thành công.\nĐáp án: B\nĐịnh vị: bài chính đoạn C, câu cuối\nBản gốc: the ability of bees to identify successfully and quickly the best site depends on both the bees’ interdependence in communicating the whereabouts of the best site, and their independence in confirming this information for themselves.\nBản dịch: Khả năng ong nhận diện địa điểm tốt nhất thành công và nhanh chóng vừa dựa vào việc chúng truyền thông tin địa điểm cho nhau, vừa dựa vào việc mỗi con độc lập tự kiểm chứng thông tin đó.\n\nGiải thích: independence in confirming this information for themselves chính là individual verification; nghiên cứu đến từ Christian List và đồng nghiệp, nên chọn B."},{"questionNumber":22,"text":"(3) Câu 22: The more individuals taking part in a decision, the better the decision will be.\nDịch đề: Càng nhiều cá nhân tham gia quyết định, kết quả quyết định càng tốt.\nĐáp án: A\nĐịnh vị: bài chính đoạn A, câu cuối\nBản gốc: the probability of a correct decision increases with the size of the jury.\nBản dịch: Xác suất đưa ra quyết định đúng tăng theo quy mô bồi thẩm đoàn.\n\nGiải thích: size increases tương ứng more individuals, correct decision tương ứng better decision; đây là định lý bồi thẩm đoàn của Nicolas de Condorcet, nên chọn A."},{"questionNumber":23,"text":"(4) Câu 23: The decision-making process of certain insects produces excellent results even when fine distinctions are required.\nDịch đề: Ngay cả khi cần phân biệt khác biệt nhỏ, quá trình quyết định của một số côn trùng vẫn cho kết quả xuất sắc.\nĐáp án: B\nĐịnh vị: bài chính đoạn B, câu cuối\nBản gốc: The decision is remarkably reliable, with the bees choosing the best site even when there are only small differences between alternative sites.\nBản dịch: Quyết định này rất đáng tin cậy, dù giữa các địa điểm dự bị chỉ có khác biệt nhỏ, ong vẫn chọn ra địa điểm tốt nhất.\n\nGiải thích: remarkably reliable tương ứng excellent results, small differences tương ứng fine distinctions; nghiên cứu đến từ Christian List và đồng nghiệp, nên chọn B."},{"questionNumber":24,"text":"(1) Câu 24: A Bristol University study looked at how insects make decisions when their home has been ________. The ants in the experiment relied on the use of individuals called ________ to find a new nest and efficiently direct the others to go there. The study concluded that the effective implementation of the ants’ decision meant that the insects could change homes quickly. The study emphasized the necessity, for people as well as insects, of having active ________ in order to execute decisions successfully.\nDịch đề: Nghiên cứu này quan sát côn trùng đưa ra quyết định thế nào khi nhà của chúng bị ________.\nĐáp án: threatened\nĐịnh vị: bài chính đoạn E, câu 4\nBản gốc: If the ants’ existing nest becomes suddenly threatened\nBản dịch: Nếu tổ hiện có của kiến đột nhiên bị đe dọa.\n\nGiải thích: Sau home has been trong đề cần phân từ quá khứ; từ trong bài miêu tả the nest là threatened."},{"questionNumber":25,"text":"(2) Câu 25: A Bristol University study looked at how insects make decisions when their home has been ________. The ants in the experiment relied on the use of individuals called ________ to find a new nest and efficiently direct the others to go there. The study concluded that the effective implementation of the ants’ decision meant that the insects could change homes quickly. The study emphasized the necessity, for people as well as insects, of having active ________ in order to execute decisions successfully.\nDịch đề: Những cá thể này được gọi là ________, phụ trách tìm tổ mới.\nĐáp án: scouts\nĐịnh vị: bài chính đoạn E, câu 4\nBản gốc: the insects choose certain ants to act as scouts to find a new nest.\nBản dịch: Các côn trùng chọn một số con kiến làm trinh sát để tìm tổ mới.\n\nGiải thích: individuals called trong đề tương ứng act as trong bài; cá thể phụ trách tìm tổ mới gọi là scouts."},{"questionNumber":26,"text":"(3) Câu 26: A Bristol University study looked at how insects make decisions when their home has been ________. The ants in the experiment relied on the use of individuals called ________ to find a new nest and efficiently direct the others to go there. The study concluded that the effective implementation of the ants’ decision meant that the insects could change homes quickly. The study emphasized the necessity, for people as well as insects, of having active ________ in order to execute decisions successfully.\nDịch đề: Để thực hiện thành công quyết định, cả người và côn trùng đều cần ________ năng động.\nĐáp án: leaders\nĐịnh vị: bài chính đoạn F, câu áp chót\nBản gốc: the importance of recruiting dynamic leaders to a cause\nBản dịch: Tầm quan trọng của việc tuyển những nhà lãnh đạo năng động cho một sự nghiệp.\n\nGiải thích: active trong đề tương ứng dynamic, chỗ trống cần danh từ trung tâm leaders của nó; từ này nói ai có thể dẫn dắt người khác thực hiện quyết định."}]}]}}}]