20:I[817158,["/_next/static/immutable/chunks/3zlxnut_1-a4f.js","/_next/static/immutable/chunks/2xl513ed6g9yb.js","/_next/static/immutable/chunks/27e7gv0pu9t-6.js","/_next/static/immutable/chunks/2cgkg8zq8zix6.js"],"default"] 21:T13b8,

READING PASSAGE 1

You should spend about 20 minutes on Questions 1–13, which are based on Reading Passage 1 below.

Ahead of its time

A chance discovery in New Zealand has challenged the country's recorded history.

One October afternoon, a young New Zealander, Sam Tobin, called his dogs and went for a walk down to the nearby Ruamahanga River. Having been very high for days, the river had at last fallen, and Tobin was eager to see what changes the floods had brought. The family farm borders the river, and a four-metre-high flood bank testifies to its natural tendency to flood.

Tobin stepped out onto a broad shoulder of river sand, where he noticed what he initially took to be a whitish rock, lit by the sun. Then, getting closer, he realised it was a bone. Such a thing was not uncommon in these parts - he had often come home with fragments, or even whole skeletons, of cows and sheep. But as he scraped aside a stone he realised that it was a human bone, something quite new in his experience. As he picked it up, he saw it was a skull, discoloured with age.

Tobin replaced the skull and hurried home to tell his mother what the river had delivered to their doorstep. It would prove to be a spectacular find, setting in motion an investigation by some of the country's most respected specialists, and ultimately challenging our most firmly held assertions about the human settlement of New Zealand.

The police were immediately called, but despite a thorough search they could find nothing that might shed light on the identity of the Ruamahanga skull, or the circumstances of its sudden appearance. The skull was then taken north to be examined by forensic pathologist Dr Fetvis at Auckland Hospital. Despite being hampered by its damaged and incomplete condition - the jawbone and lower left portion of the cranium were missing - Dr Fetvis determined that the skull was that of a female. He'd then consulted with a colleague, Dr Koelmeyer, who believed that the deterioration of the bone placed the time of dead 'before living memory' and, most significantly as it would turn out, the skull appeared to be European in origin.

Wellington-based forensic anthropologist Dr Watt also examined the skull, and suggested it belonged to a 40–45-year-old. He believed that it could be the remains of an old farm burial, but was not certain, and proposed the use of radiocarbon dating to make sure it wasn't a recent death. As a result, the Institute of Geological and Nuclear Sciences (GNS) in Lower Hutt was contacted, and provided with a sample of bone that had originated in the top of the skull. In a little over three weeks, the seemingly astonishing results from the GNS laboratory came back. Cutting through the bewildering complexity of the scientific analysis was a single line reading: conventional radiocarbon age approximately 296 years. This was staggering, for the skull was about 200 years older than Dr Koelmeyer had believed.

Of course, a skull of this age wasn't particularly unusual in New Zealand. The Maori people have been living in the country for at least 800 years and scientists frequently come across human remains of considerable age. The fascinating question, however, was how a skull of this race, let alone this gender, had reached these remote islands in the South Pacific at such a time, long before the arrival of the explorer Captain Cook in 1769, and perhaps even before the very first European landfall - the fleeting visit of the Dutch explorer Tasman in 1642 - neither of whom had women among their crews.

The first known European women in the Pacific came with a doomed colonising venture which sailed from Peru in 1595 under the command of Spanish captain Mendana. However, it is unlikely the Ruamahanga skull originated from this expedition because no evidence of Mendana's ships has ever been found in New Zealand, while a team of archaeologists working in the Solomon Islands in 1979 did discover the remains of European vessels dating from the 16th century.

Two centuries were to pass before the first recorded European females arrived in New Zealand, both having escaped from prison in Australia. Kathleen Hagerty and Charlotte Edgar are known to have reached the country in 1806. How then do we account for the Ruamahanga skull, which appears to be about 100 years older than that? It is impossible to say with certainty, but the most likely explanation is that a Spanish or Portuguese trading ship was washed onto these wild shores as a result of a shipwreck and a woman got ashore. Implausible, perhaps, but the Ruamahanga skull, today resting in the Wellington Museum, could be the kind of concrete evidence that demands such a drastic re-evaluation of history.

22:Tad5,23:T6e1,

Questions 5–9

Complete the flow-chart below.

Choose NO MORE THAN TWO WORDS AND/OR A NUMBER from the passage for each answer.

The events after the river flooded

Tobin found a human skull.

⬇

The 5 were initially involved in trying to explain the presence of the skull.

⬇

Dr Ferris believed the skull belonged to a female.

⬇

Dr Koelmeyer suggested it was a 6 skull.

⬇

Dr Watt recommended 7 to establish the skull's age.

⬇

A bone 8 was sent to the GNS.

⬇

The age of the skull was about 9 years.

24:T6bc,

Questions 10–13

Complete the notes below.

Choose ONE WORD ONLY from the passage for each answer.

Problem of the skull's origins

old bones common in New Zealand
Maori living there for 800 years
Ruamahanga skull surprising because of its
- – age
- – 10
- – gender

Mendana expedition

possible source of skull
but probably did not visit New Zealand
evidence of this expedition found elsewhere by 11

New Zealand

first European explorer arrived in 1642
Hagerty and Edgar arrived in 1806 from 12 , where they had been imprisoned

Possible solution

Ruamahanga skull may have reached New Zealand in 17th century after a 13

25:T5e9,Một phát hiện tình cờ ở New Zealand đã thách thức hồ sơ lịch sử của nước này. Một buổi chiều tháng 10, một chàng trai trẻ New Zealand tên Sam Tobin gọi con chó và đi dạo dọc sông Ruamahanga gần đó. Nước sông đã dâng cao nhiều ngày, cuối cùng đã rút, Tobin háo hức xem lũ đã mang đến thay đổi gì. Trang trại gia đình giáp sông, bờ đê chống lũ cao bốn mét chứng tỏ xu hướng lũ tự nhiên của nó. Tobin đi đến một bờ cát sông rộng, ở đó anh để ý thấy một tảng đá trắng được ánh nắng chiếu sáng. Rồi khi lại gần, anh nhận ra đó là một khúc xương. Thứ này không hiếm ở những nơi này — anh thường mang về nhà các mảnh xương hoặc thậm chí cả bộ xương trâu bò và cừu. Nhưng khi cạo một hòn đá, anh nhận ra đó là xương người, điều hoàn toàn mới mẻ trong kinh nghiệm của anh. Khi nhặt lên, anh thấy đó là một chiếc sọ đã đổi màu do lâu năm. Tobin đặt lại chiếc sọ rồi vội vã về nhà nói với mẹ điều mà dòng sông mang đến trước cửa nhà họ. Đây sẽ là một phát hiện ngoạn mục, dẫn đến cuộc điều tra của một số chuyên gia đáng kính nhất nước, và cuối cùng thách thức những khẳng định vững chắc nhất của chúng ta về việc con người định cư ở New Zealand.26:T591,Cảnh sát lập tức được gọi đến, nhưng sau khi tìm kiếm kỹ lưỡng, họ không tìm ra manh mối nào có thể tiết lộ danh tính hay hoàn cảnh xuất hiện đột ngột của chiếc sọ Ruamahanga. Sau đó chiếc sọ được đưa lên phía bắc, do bác sĩ Fettes, nhà bệnh lý pháp y của bệnh viện Auckland, kiểm tra. Dù bị cản trở bởi tình trạng hư hại và không đầy đủ của nó — thiếu xương hàm dưới và phần dưới bên trái hộp sọ — bác sĩ Fettes xác định chiếc sọ thuộc về một phụ nữ. Sau đó ông trao đổi với đồng nghiệp là bác sĩ Colmeyer, người cho rằng sự thoái hóa của xương đặt thời điểm chết trước ký ức còn sống, và quan trọng nhất, chiếc sọ dường như có nguồn gốc châu Âu. Bác sĩ Watt, nhà nhân chủng học pháp y ở Wellington, cũng kiểm tra chiếc sọ và cho rằng nó thuộc về một người 40–45 tuổi. Ông cho rằng đây có thể là hài cốt chôn ở trang trại cũ, nhưng không chắc chắn, và đề nghị dùng định tuổi bằng carbon phóng xạ để đảm bảo đây không phải cái chết gần đây. Vì vậy Viện Khoa học Địa chất và Hạt nhân (GNS) ở Lower Hutt được liên hệ và được cung cấp mẫu xương lấy từ đỉnh sọ.27:T53f,Những phụ nữ châu Âu đầu tiên được biết đến đã đến Thái Bình Dương năm 1595 trong chuyến thám hiểm thuộc địa từ Peru do thuyền trưởng Tây Ban Nha Mendaña chỉ huy. Tuy nhiên, chiếc sọ Ruamahanga khó có thể bắt nguồn từ chuyến thám hiểm này, vì chưa từng tìm thấy bằng chứng nào về tàu của Mendaña ở New Zealand, trong khi nhóm khảo cổ làm việc ở quần đảo Solomon năm 1979 đã phát hiện xác tàu châu Âu thế kỷ 16. Hai thế kỷ sau, những phụ nữ châu Âu đầu tiên có ghi chép mới đến New Zealand, cả hai đều trốn thoát từ nhà tù ở Australia. Catherine Hagerty và Charlotte Edgar được biết đã đến nước này năm 1806. Vậy chúng ta giải thích thế nào chiếc sọ Ruamahanga, dường như sớm hơn khoảng 100 năm? Không thể nói chắc chắn, nhưng lời giải thích khả dĩ nhất là một tàu buôn Tây Ban Nha hoặc Bồ Đào Nha bị đắm và dạt vào những bờ biển hoang dã này, và một phụ nữ lên được bờ. Có lẽ khó tin, nhưng chiếc sọ Ruamahanga hiện đặt ở bảo tàng Wellington có thể là bằng chứng cụ thể cho thấy lịch sử cần được đánh giá lại triệt để như vậy.17:["$","$L20",null,{"exam":{"id":"p1-high-211","title":"Ahead of its time","titleVi":"Hộp sọ New Zealand","part":"P1","frequency":"high","questionCount":13,"kinds":["True/False/Not Given","Điền ghi chú"],"hasExplanation":true,"questionOrder":["q1","q2","q3","q4","q5","q6","q7","q8","q9","q10","q11","q12","q13"],"displayMap":{"q1":"1","q2":"2","q3":"3","q4":"4","q5":"5","q6":"6","q7":"7","q8":"8","q9":"9","q10":"10","q11":"11","q12":"12","q13":"13"},"answerKey":{"q1":"true","q2":"true","q3":"false","q4":"not given","q5":"police","q6":"european","q7":"radiocarbon dating","q8":"sample","q9":"296","q10":"race","q11":"archaeologists","q12":"australia","q13":"shipwreck"},"questionIntroHtml":"","passageHtml":"$21","groups":[{"id":"group-1","kind":"true_false_not_given","questionIds":["q1","q2","q3","q4"],"leadHtml":"","html":"$22","allowOptionReuse":false},{"id":"group-2","kind":"diagram_completion","questionIds":["q5","q6","q7","q8","q9"],"leadHtml":"","html":"$23","allowOptionReuse":false},{"id":"group-3","kind":"sentence_completion","questionIds":["q10","q11","q12","q13"],"leadHtml":"","html":"$24","allowOptionReuse":false}],"explanations":{"passageNotes":[{"label":"Paragraph A","text":"$25"},{"label":"Paragraph B","text":"$26"},{"label":"Paragraph C","text":"Chỉ hơn ba tuần sau, kết quả nghe như kinh ngạc từ phòng thí nghiệm GNS trả về. Xuyên qua sự phức tạp gây bối rối của phân tích khoa học là một dòng số đọc duy nhất: tuổi carbon phóng xạ thông thường khoảng 296 năm. Điều này gây sốc, vì chiếc sọ lâu đời hơn khoảng 200 năm so với tuổi bác sĩ Colmeyer cho là. Dĩ nhiên, một chiếc sọ tuổi này ở New Zealand không đặc biệt bất thường. Người Maori đã sống ở nước này ít nhất 800 năm, các nhà khoa học thường tìm thấy hài cốt người có tuổi tương đương. Tuy nhiên, câu hỏi hấp dẫn là chiếc sọ của chủng tộc này, chưa nói đến giới tính này, đã đến những hòn đảo xa xôi ở Nam Thái Bình Dương sớm như vậy bằng cách nào, rất lâu trước khi thuyền trưởng Cook đến năm 1769, thậm chí có thể trước cả lần đổ bộ của người châu Âu sớm nhất — chuyến thăm ngắn của nhà thám hiểm Hà Lan Tasman năm 1642 — trong thủy thủ đoàn của họ không có phụ nữ."},{"label":"Paragraph D","text":"$27"}],"questionExplanations":[{"sectionTitle":"Lời giải từng câu","items":[{"questionNumber":1,"text":"(1) Câu 1: The Ruamahanga River often floods.\nDịch đề: Sông Ruamahanga thường xuyên bị lũ.\nĐáp án: TRUE\nGiải thích: Định vị ở Paragraph A: a four-metre-high flood bank testifies to its natural tendency to flood. Bờ đê chống lũ cao bốn mét chứng tỏ xu hướng lũ tự nhiên của nó, khớp với đề bài, nên đáp án là TRUE."},{"questionNumber":2,"text":"(2) Câu 2: When Tobin first found the object in the river, he mistook it for something else.\nDịch đề: Khi Tobin lần đầu thấy vật thể trong sông, anh đã nhầm nó với thứ khác.\nĐáp án: TRUE\nGiải thích: Định vị ở Paragraph A: he noticed what he initially took to be a whitish rock. Ban đầu anh nghĩ đó là một tảng đá trắng, khớp với đề bài, nên đáp án là TRUE."},{"questionNumber":3,"text":"(3) Câu 3: Tobin could not decide what part of the body the bone came from.\nDịch đề: Tobin không thể xác định khúc xương đến từ bộ phận nào của cơ thể.\nĐáp án: FALSE\nGiải thích: Định vị ở Paragraph A: as he picked it up, he saw it was a skull. Khi nhặt lên anh thấy đó là một chiếc sọ, cho thấy anh xác định được bộ phận, mâu thuẫn với đề bài, nên đáp án là FALSE."},{"questionNumber":4,"text":"(4) Câu 4: Tobin's mother was surprised that the skull caused debate among specialists.\nDịch đề: Mẹ của Tobin ngạc nhiên khi chiếc sọ gây tranh luận trong giới chuyên gia.\nĐáp án: NOT GIVEN\nGiải thích: Bài nhắc Tobin vội về nhà kể cho mẹ phát hiện của mình, nhưng không nhắc phản ứng của mẹ trước cuộc tranh luận của chuyên gia, nên đáp án là NOT GIVEN."},{"questionNumber":5,"text":"(1) Câu 5: The ______ were initially involved in trying to explain the presence of the skull.\nDịch đề: ______ là bên đầu tiên tham gia cố giải thích sự xuất hiện của chiếc sọ.\nĐáp án: police\nGiải thích: Định vị ở Paragraph B: The police were immediately called, but despite a thorough search they could find nothing. Cảnh sát là bên đầu tiên được gọi đến để giải thích sự xuất hiện của chiếc sọ, nên đáp án là police."},{"questionNumber":6,"text":"(2) Câu 6: Dr Koelmeyer suggested it was a ______ skull.\nDịch đề: Bác sĩ Colmeyer cho rằng đây là chiếc sọ ______.\nĐáp án: European\nGiải thích: Định vị ở Paragraph B: the skull appeared to be European in origin. Bác sĩ Colmeyer cho rằng chiếc sọ dường như có nguồn gốc châu Âu, nên đáp án là European."},{"questionNumber":7,"text":"(3) Câu 7: Dr Watt recommended ______ to establish the skull's age.\nDịch đề: Bác sĩ Watt đề nghị dùng ______ để xác định tuổi của chiếc sọ.\nĐáp án: radiocarbon dating\nGiải thích: Định vị ở Paragraph B: proposed the use of radiocarbon dating to make sure it was not a recent death. Bác sĩ Watt đề nghị dùng định tuổi bằng carbon phóng xạ, nên đáp án là radiocarbon dating."},{"questionNumber":8,"text":"(4) Câu 8: A bone ______ was sent to the GNS.\nDịch đề: Một ______ xương được gửi đến GNS.\nĐáp án: sample\nGiải thích: Định vị ở Paragraph B: provided with a sample of bone that had originated in the top of the skull. Mẫu xương lấy từ đỉnh sọ được cung cấp, nên đáp án là sample."},{"questionNumber":9,"text":"(5) Câu 9: The age of the skull was about ______ years.\nDịch đề: Tuổi của chiếc sọ là khoảng ______ năm.\nĐáp án: 296\nGiải thích: Định vị ở Paragraph C: conventional radiocarbon age approximately 296 years. Tuổi carbon phóng xạ thông thường khoảng 296 năm, nên đáp án là 296."},{"questionNumber":10,"text":"(1) Câu 10: Ruamahanga skull surprising because of its age, ______ and gender.\nDịch đề: Chiếc sọ Ruamahanga gây ngạc nhiên vì tuổi, ______ và giới tính của nó.\nĐáp án: race\nGiải thích: Định vị ở Paragraph C: how a skull of this race, let alone this gender, had reached these remote islands. Cả chủng tộc lẫn giới tính của chiếc sọ đều gây ngạc nhiên, nên đáp án là race."},{"questionNumber":11,"text":"(2) Câu 11: evidence of this expedition found elsewhere by ______.\nDịch đề: Bằng chứng về chuyến thám hiểm này đã được ______ tìm thấy ở nơi khác.\nĐáp án: archaeologists\nGiải thích: Định vị ở Paragraph D: a team of archaeologists working in the Solomon Islands in 1979 did discover the remains of European vessels. Nhóm khảo cổ phát hiện xác tàu châu Âu ở quần đảo Solomon, nên đáp án là archaeologists."},{"questionNumber":12,"text":"(3) Câu 12: Hagerty and Edgar arrived in 1806 from ______, where they had been imprisoned.\nDịch đề: Hagerty và Edgar đến năm 1806 từ ______, nơi họ từng bị giam giữ.\nĐáp án: Australia\nGiải thích: Định vị ở Paragraph D: both having escaped from prison in Australia. Cả hai đều trốn thoát từ nhà tù ở Australia, nên đáp án là Australia."},{"questionNumber":13,"text":"(4) Câu 13: Ruamahanga skull may have reached New Zealand in 17th century after a ______.\nDịch đề: Chiếc sọ Ruamahanga có thể đến New Zealand vào thế kỷ 17 sau một vụ ______.\nĐáp án: shipwreck\nGiải thích: Định vị ở Paragraph D: the most likely explanation is that a Spanish or Portuguese trading ship was washed onto these wild shores as a result of a shipwreck. Lời giải thích khả dĩ nhất là một tàu buôn Tây Ban Nha hoặc Bồ Đào Nha bị đắm và dạt vào bờ, nên đáp án là shipwreck."}]}]}}}]